Her şey bir HAYAL'le başlar...

Çalışma Saatlerimiz : Salı-Cumartesi 09:00-17:00
  İletişim : 03522238989

Normal Gelişim

Normal (Alışılmış)Gelişim

Her çocuk birbirinden farklıdır. Birinin herhangi bir ay içerisinde yapabildiğini diğeri yapamayabilir. Kriter sadece bir diğer çocuğun yapabildiği yada yapamadığı olmamalıdır. Bazı çocuklar yaşından erken gelişim gösterebilir. Ancak çocuğunuz içinde bulunduğu ayın gerektirdiği becerilerin gerisinde yada yapamıyorsa çocuk doktoruna ardından da çocuk nöroloğuna mutlaka danışınız. Zira erken müdahale olası riskleri belirlemede önem arz etmektedir.

Bu makale ailelere fikir vermek adına ağırlıklı olarak çocuğun normal motor gelişimi göz önüne alarak doğumdan yürümeye kadar olan dönem için hazırlanmıştır. Çocuğunuzda gözlemlediğiniz hareketler bunlardan farklı ise bu tamamen normal kabul edilebilir. Unutulmamalıdır ki çocuğunuza özel en doğru bilgiyi çocuk doktorunuz ve fizyoterapistinizden öğrenebilirsiniz.

1.Ay (0-4 Hafta- Yenidoğan Dönemi)

Prematüre bir bebek değilse bu dönemde genelde anne karnındaki cenin pozisyonuna yakın dizler karna çekilmiş eller göğüs üzerinde pozisyondadır. Bu dönemde bazı ilkel refleksler aktiftir. Bebek ani ses ile irkilir, ani hareketler ile kollarını yana doğru açabilir. Avuç içine parmağınızı koyduğunuzda kavrayabilir. Onla ilgilendiğinizde başını size doğru çevirebilir. İsteklerini ağlayarak dile getirir. Ağız çevresinden yanağına doğru dokunduğunuzda başını o tarafa çevirerek emmek için aramaya başlar. Her dönemde olduğu gibi bu dönemde daha da yoğun olmak üzere dokunulmaya güven duymaya ihtiyacı vardır bebeklerin. Anne ve babanın yoğun temasla ona güven vererek, sevgisini hissettirerek kavraması ve dokunması oldukça önemlidir.

  1. Ay (4-8 Hafta)

Bu dönemde bebekte memnuniyet duyduğunda huzurlu olduğunda gülümsemeler ve buna bağlı çıkan sesler netleşmiştir. Nesneleri yada hareketleri hızlı olmadığı sürece takip edebilir. Ancak bu dönemde bebeğin uzak mesafeleri göremediği unutulmamalıdır. Yüzükoyun yatırıldığında başın sağa sola hareketleri daha basitleşmiştir. Çene bir miktar ve kısa sürelide olsa yataktan uzaklaşabilir. Dik pozisyona getirmeye çalıştığınızda başını kısa süreli tutmaya çalışıp geriye doğru düşürecektir. İlk aydan beri dikkat ettiğiniz hareket esnasında baş desteğine bu ayda da devam ediniz. Bu ayın sonunda baş orta hatta gelebilmektedir. Ellerin her ikisini daha çok olmak üzere ağzına götürebilir. Bebekle bol bol sevgi dolu huzur verici şekilde iletişim kurulması ihmal edilmemelidir. Çeşitli yatma aparatları ile ona uzaktan ilgi göstermek yerine uyanık olduğu sürelerde mümkün mertebe iletişim içinde olunuz. Bu ayda yüzüstü pozisyon uyanık olduğu sürelerde hoşuna gidebilir ancak uykuda tercih etmeniz önerilmez.

  1. Ay (8-12 Hafta)

Yüzükoyun pozisyonda baş hareketleri daha da basitleşmiş ve başını ellerini önde çene altında kenetleyerek başını daha iyi tutabilmektedir. Sırtüstü kol ve bacak hareketliliği daha artmış ve anne-babayla iletişim esnasında daha da belirginleşmiştir. Kısa süreli çıngırak tutabilir. Bu dönemde sesler çıkarabilir, bağırabilir ve gülebilir. Maksimum gövde desteği ile kucakta dik pozisyonda gezdirilmekten hoşlanır.

  1. Ay (12-16 Hafta)

Bu dönemin sonuna doğru önceki aylarda daha net görülen irkilme ve ani kol hareketleri git gide azalmaya başlayacaktır. Yüzükoyun hareketlerde eller çene altı hizasından çıkıp biraz daha öne doğru kayacak ve başını daha uzun süre tutabilecektir. Elleri üzerine kalkmaya çalıştığında bir yana devrilebilir. Sırtüstü yatırdığınızda başını öne doğru kaldırmaya çalışabilir. Eller sıklıkla dikkatini çekmeye başlamıştır. İlk ayda mevcut olan kavrama refleksi ve adım alma refleksinin bu ayın sonuna doğru kaybolması beklenir. Aileyi git gide daha da iyi tanımaya başlamıştır ve memnuniyet belirginleşmiştir.

  1. Ay (16-20 Hafta)

Sırtüstü yatırıldığında ayaklarını ağzına götürebilir. Elleriyle vücudun diğer yarısına uzanabilir. Yüzükoyun yatırıldığında başını oldukça güzel tutabilir. Elleri üzerinde bu ayın sonuna doğru durabilir. Çocuğun boynu bu ayda daha belirgin görülmeye başlanır. Bu ayın sonuna doğru destekli oturmak hoşuna gidecektir. Bu dönem sürpriz düşmelerin yaşanabileceği aylardır. Dönmeler başlayabileceği için aileler yüksek yerlere yatırırken dikkatli olmalıdır. Gülme sesleri değişmiştir.

  1. Ay (20-24 Hafta)

Yüzükoyun eller üzerinde daha becerikli baş hareketleri daha serbesttir. Bu pozisyonda ellerini bu aydan itibaren serbestçe kullanabilir. Sırtüstünde başını yukarı kaldırır. Bir oyuncağı bir elinden diğer eline rahatça aktarabilir ve oyuncaklara uzanabilir. Bunları yapabilmek için bacakları olabildiğince açık tutabilir. Aile ile yabancılar arasındaki farkı bilir ve dikkat çekmeye çalışır. Ses gelen yöne doğru döner. Bu ayda taklitten ve konuşulmaktan hoşlanacaktır. Bu ayın sonuna doğru bağımsız oturma başlayabilir.

  1. Ay (24-28 Hafta)

Yüzükoyun becerileri çok artmıştır. Bu pozisyonda kendi etrafında sürünerek bacaklarını açarak dönebilir. Sırtüstünden yüzükoyuna, yüzükoyundan sırtüstüne rahatlıkla dönebilir. Desteksiz oturma günden güne daha farklı yetenekler kazarak ilerler. Ellerini oturma esnasında henüz rahat kullanamaz. Elleriyle bir nesneye uzanmaya çalışırken devrilebilir.

  1. Ay (28-32 Hafta)

El becerileri önceki aylara göre artmaktadır. Farklı seslerin çıkarıldığı, çevreyle daha çok etkileşime girildiği aylardır. Bu ayda hareketler arasında geçiş hızlanmış ve daha çok beceri kazanmıştır. Yüzükoyun pozisyondan oturmaya, oturma pozisyonunda yanlara doğru uzanmaya başlamıştır. Gövde hareketleridaha kontrollüdür. Ayakta durma pozisyonunda bırakıldığında o pozisyonu koruyabilir.

  1. Ay (32-36 Hafta)

Bu ayda oturma pozisyonundan emekleme pozisyonuna gelebilir. Emekleme pozisyonundan öne arkaya sallanmalar ve ardından emeklemeyi becerebilir. Tutunarak yanlara doğru sıralayabilir. Ellerinden tutulduğu zaman öne doğru adım atabilir. Yabancılara karşı çekingendir. Sevdiği ve sevmediği şeylerin ayırdına varılabilir.

10 Ay (36-40 Hafta)

Emekleme daha beceri kazanmıştır. Emekleme pozisyonundan yada oturma pozisyonundan tutunarak ayağa kalkabilir. Sıralama esnasında ellerini daha serbest kullanabilir. Bu ayda daha çok ve erken hareket deneyimi kazanmış çocuklar yürümeye başlayabilir. Yürümenin bu ayda olması da tamamen normaldir, olmaması da.

11.Ay (40-44 Hafta)

Bağımsız olarak kısa süreli ayakta durmalar başlamıştır. Ayakların dışa dönük ve bacakların normalden daha fazla açık olması normaldir. Yerden oyuncağını bir yere tutunarak alıp doğrulabilir. Göbeğin dışarı doğru çıkık olduğu pozisyon bu dönemde normaldir, aylar ilerledikçe düzelecektir.

  1. Ay (44-48 Hafta)

Bağımsız ayakta durma ve ellerin kullanımı artmıştır. Bacaklar açık, dizler hafifçe bükük pozisyonda bağımsız adım atabilir. Yürürken poposunun üzerine düşüp yine tutunarak yada  kendi üzerine tırmanarak ellerini yere koyup doğrulabilir.

 

M.Turan ÇİĞDEM

Fizyoterapist

 

Kaynaklar:

Leonard CT- TheNeuroscience of Human Movement

Tidy’sPhysiotheraphy- StuartB.Porter

Türkiye Çocuk Nörolojisi Derneği-Çocuk Gelişimi(www.cnd.org.tr)

Bir cevap yazın